Operacje zaćmy
Rozmowa z prof. dr hab. med. Barbarą Iwaszkiewicz-Bilikiewicz – Kierownikiem Oddziału Okulistycznego „Blikpol” w Sopocie, częścią Centrum Medycznego "KARDIOTEL".
Na czym polega operacja zaćmy?
Operacja polega na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką, tzw. twardą lub miękką - to zależy od metody, jaką usuwamy zaćmę.
Obecnie robi się maleńkie nacięcie oka i tą drogą usuwa się chorą soczewkę wprowadzając przez ten sam otworek zwiniętą w rulonik elastyczną soczewkę sztuczną. Soczewka ta rozprostowuje się wewnątrz oka przywracając pacjentowi dobre widzenie.
Czy to prawda, że chorą soczewkę usuwa się za pomocą ultradźwięków i lasera?
Tak, zabieg usuwania zaćmy nazywamy fakoemulsyfikacją, a więc rozdrabnianiem soczewki. Uzyskujemy to przy pomocy ultradźwięków rozbijających soczewkę na płynne masy, które usuwamy na zewnątrz. To rozdrabnianie mas soczewkowych możemy wykonać też laserem lub strumieniem płynu. Aparatura operacyjna jest bardzo skomplikowana i kosztowna.
Jak długo chory musi leżeć w szpitalu przed i po operacji zaćmy?
Jeżeli stan ogólny na to pozwala, to chory może być operowany w trybie ambulatoryjnym w ramach Oddziału Jednego Dnia, tak jak to robimy w „Blikpolu” w Sopocie. Chory zgłasza się do nas rano i po dwu godzinach jedzie do domu, gdzie może normalnie chodzić i wykonywać podstawowe czynności życiowe.
Czy długo czeka się obecnie w „Blikpolu” na taką operację?
Coraz krócej, od 2 tygodni do kilku miesięcy, ale staramy się, aby operacje przeprowadzać najszybciej jak można. Dziś praktycznie zależy to tylko od wielkości naszego kontraktu z Oddziałem Pomorskim Narodowego Funduszu Zdrowia w Gdańsku. Nasze możliwości są wielokrotnie większe niż wynikające z kontraktu. Prywatne operacje wykonujemy na bieżąco.
Diagnostyka - tomografia siatkówki (coś ekstra m.in. dla chorych na jaskrę, cukrzycę czy zwyrodnienie plamki tzw. AMD)
Rozmowa z lek. med. Andrzejem Królem – specjalistą okulistą – lekarzem w Oddziale Okulistycznym „Blikpol” w Sopocie.
OCT 3D 1000 japońskiej firmy TOPCON to najnowszej generacji tomograf siatkówkowy zainstalowany w Blikpolu. Światowa liga. Co z tego będą mieli pacjenci ?
|
Podam przykład. Pacjent – 38 lat, mężczyzna z samoistnym rozrostem naczyń w siatkówce. Podejrzenie nowotworu oka tzw. czerniaka naczyniówki. Stwierdzono uniesienie siatkówki do pilnego zdiagnozowania. Czy jest to zmiana guzowata (złośliwa) czy płyn zbierający się pod siatkówką poddający się leczeniu farmokologicznemu? W wykonanym badaniu OCT 3D postawiono jednoznaczną diagnozę: przestrzeń płynowa o wymiarach 0,5x1 mm. Badanie trwało ok. 5 min. Gdyby nie było OCT 3 D należałoby wykonać badanie inwazyjne tzw. angiografię fluoresceinową, a nierzadko jeszcze popartą ultrasonografią i rezonansem. |
 |
Badanie wymaga 30 sekund skupienia wzroku na charakterystycznym punkcie w okularze urządzenia. Można powiedzieć, że badanie obojga oczu trwa 2 minuty. Obróbka obrazu przez komputer i analiza obrazu przez lekarza trwa kilka do kilkunastu minut. Nie wymaga pobytu w ciemnym pomieszczeniu. Tomograf OCT 3D 1000 japońskiej firmy TOPCON - który od niedawna posiada Blikpol - jest urządzeniem roku 2007 – jedynym tej klasy - w województwie pomorskim. Ciekawostka jest taka, że TOPCON 3D OCT jest – o ile mi wiadomo – jedynym na świecie tomografem siatkówkowym wykonującym synchronicznie tomografie siatkówki wraz z fotografią dna oka.
Dzięki temu – jak sądzę - możliwych zastosowań OCT 3D w diagnozowaniu pacjentów jest bardzo wiele. Bardzo ważne jest diagnozowanie pacjentów z cukrzycą…
Tak, bo jest to generalnie badanie bardzo pomocne w zapobieganiu ślepocie wywołanej zmianami cukrzycowymi w oku. Zmianami doprowadzającymi do głębokiej – często nieodwracalnej – utraty widzenia. Badanie jest wykonywane przy pomocy najnowszej generacji urządzenia diagnostycznego 3D pozwalającego na uzyskanie trójwymiarowego przestrzennego obrazu. To z kolei pozwala na precyzyjne umiejscowienie i określenie rozległości zmian cukrzycowych w siatkówce, a co za tym idzie na precyzyjne dotarcie do zmienionego chorobowo miejsca przy pomocy promieni lasera argonowego.
Można śmiało stwierdzić, że każdy pacjent chory na cukrzycę powinien przejść okresowo badanie urządzeniem OCT 3D.
Tomograf siatkówkowy znajduje zastosowanie również w monitorowaniu i wczesnej diagnostyce jaskry.
Tak. Wykonując zdjęcie dna oka z uwidocznieniem i wyeksponowaniem tarczy nerwu wzrokowego lekarz okulista może określić anatomiczne umiejscowienie jak również określić charakterystyczne dla zmian jaskrowych cechy tarczy nerwu wzrokowego. Urządzenie poprzez swoje możliwości pozwala dokładnie zmierzyć grubość włókien nerwowych ułożonych wokół tarczy nerwu wzrokowego. I podczas powtarzanych wizyt kontrolnych pozwala określić zagrożenie wystąpienia jaskry na długo przed objawieniem się zmian w polu widzenia tak niepożądanych w przebiegu jaskry. Wczesne zastosowanie leczenia farmakologicznego jaskry utrzymuje pole widzenia w niezmienionym stanie przez bardzo długi czas.
Jakie jeszcze korzyści dla pacjentów – poza czysto diagnostycznymi – daje OCT 3D ?
Przynajmniej kilka. Jedno badanie OCT 3D zastępuje 3 inne badania okulistyczne – angiografię fluoresceinową, badanie grubości włókien siatkówki – GDX oraz badanie HRT czyli porównywanie anatomicznych cech tarczy nerwu wzrokowego.
Dla pacjenta uzyskany obraz 3D (trójwymiarowy) jest bardziej zrozumiały, pozwala lepiej umiejscowić w przestrzeni istniejące zmiany anatomii oka. Takie zobrazowanie pozwala pacjentowi na lepsze zrozumienie działań terapeutycznych i pogłębienie zaufania do proponowanych przez lekarza metod leczenia. Jednoznaczne pokazanie pacjentowi zmiany w jego oku na ekranie monitora pozwala wyrobić w pacjencie poczucie zindywidualizowania leczenia jego schorzenia. Odwzorowanie 3D (trójwymiarowe) pomaga pacjentowi w lepszym zrozumieniu jego choroby. Korzysta na tym lekarz, bo i jemu zależy na maksymalnej satysfakcji pacjenta.
Urządzenie umożliwia wykonanie badania przy wąskiej źrenicy (eliminując 30 minutowy okres oczekiwania od momentu podania kropli rozszerzających źrenice do ich pełnego rozszerzenia). Ponadto po badaniu przez 2 do 3 godzin nie występuje pogorszenie ostrości widzenia i światłowstręt – irytujące zwłaszcza dla kierowców.
